01 Kas Tarım Ürünleri Piyasalarında Elma

Tarım Ürünleri Piyasaları – ELMA

                                                                                  Ocak 2021                                                                         

Dünya Elma Verileri (bin ton)

Kaynak: ¹/FAO, ²/USDA (Erişim: 19.01.2021), ³/ Tahmin, ⁴ /Projeksiyon, ⁵/ Verisi bulunan son iki pazarlama yılının değişimini göstermektedir.

FAO verilerine göre dünyada 2019 yılı toplam meyve üretiminin yaklaşık %10’unu oluşturan elma, muzdan ve karpuzdan sonra üçüncü sırada yer alan önemli bir üründür. 2019/20 sezonu dünya üretimi 79,4 milyon ton olarak tahmin edilmektedir. Dünya üretiminin 2020/21 sezonunda bir önceki sezona göre yaklaşık %4,1 oranında azalarak 76,1 milyon ton olacağı öngörülmektedir.

Dünyanın en büyük elma dikim alanına ve üretimine sahip olan Çin’in 2019/20 üretim sezonunda üretimi bir önceki sezona göre %29 artarak 42,4 milyon ton olmuştur. 2020/21 sezonunda ülkelere göre elma üretiminin ise

Çin’de 40 milyon ton, AB’de yaklaşık 12 milyon ton, ABD’de yaklaşık 5 milyon ton olarak öngörülmektedir. Dünyada lider konumda olan Çin’in, 2020/21 sezonunda toplam dünya elma üretiminin %53,2’lik kısmını karşılaması beklenmektedir. Türkiye, dünya elma üretiminde önemli ülkeler arasında olup, 2019/20 sezonunda 3,6 milyon ton üretim ile dünyada dördüncü sırada yer almaktadır.

2020/21 sezonunda dünya ihracat ve ithalat hacminin 2019/20 sezonuna göre değişim göstermeyerek yaklaşık 6 milyon ton olacağı tahmin edilmektedir.

Elma üretim alanında önemli ülkeler (%)          Ülkelere göre dünya elma ihracatı (2019/20, %)

Çin      Hindistan     Rusya     Türkiye      Polonya

Diğer 23,2

Çin 17,7

AB 17,3

Uruguay 13,6

2017/18              2018/19              2019/20

Guatemala 13,6

ABD 14,6

Elma üretiminde önemli ülkeler (%)

Ülkelere göre dünya elma ithalatı (2019/20, %)

Çin     AB      ABD     Türkiye     Hindistan

Diğer 50,0

Arjantin 13,5

Rusya 12,6

2017/18

2018/19

2019/20

Irak 5,4

AB 8,5

Yeni Zelanda 10,1

Dünya elma ticaretine yönelik verilere göre elma ihracatında Çin birinci sırada yer alırken AB ikinci, ABD ise üçüncü sırada yer almaktadır. Türkiye dünya elma ihracatında 11. sırada yer almaktadır. Çin tek başına dünya elma üretiminin yaklaşık yarısını karşılarken, gelecekte de elma endüstrisinde belirleyici ülke olması beklenmektedir.

Dünya’nın en büyük ithalatçı ülkesi son beş yıldır Rusya olmasına karşın 2019/20 sezonunda ilk sırada Arjantin yer almıştır. Ancak 2020/21 sezonunda ise yeniden Rusya olacağı öngörülmektedir. FAO verilerine göre, dünya üretici elma ortalama fiyatları 2019 yılında bir önceki yıla göre %7 oranında artarak 897,5 $/ton olmuştur.

Türkiye Elma Verileri (bin ton)

Kaynak: TUİK (18.01.2021), 1/ son iki yılın değişimini göstermektedir. Piyasa yılı Temmuz/Haziran

 Elma üretim alanları;

Türkiye’de 2019 üretim alanları incelendiğinde en fazla üretim alanı 235 bin da ile Niğde ilindedir. En fazla meyve veren ağaca sahip il ise 9,2 milyon adet ile Karaman’dır. Niğde, Isparta, Karaman, Antalya ve Konya illeri yaklaşık 912 bin da ile Türkiye’nin toplam elma üretim alanlarının yaklaşık %52’sini oluşturmaktadır.

Elma üretimi;

Türkiye’de 2019 yılında 3,6 milyon ton olan elma üretiminde geçen sezona göre %0,2 oranında azalma olmuştur.732 bin ton ile en fazla üretim Isparta ilinde gerçekleşmiştir. Isparta’yı 486 bin ton ile Karaman ve 438 bin ton ile de Niğde illeri takip etmektedir.

 Diğer 22,3Türkiye’nin elma ihracatında önemli ülkeler (2019/20, %)       Türkiye’nin elma ithalatı yaptığı ülkeler (2019/20, %)

Suudi Arabistan 4,2

Libya 7,6

Hindistan 13,9

Rusya 19,3

Irak 17,9

Suriye 14,9

Yunanistan8,0 İsrail8,0

Kırgızistan 9,3

Hindistan 31,7

Şili3,6

Diğer1,8

KKTC 37,6

Kaynak: TÜİK, Erişim: 10.01.2021

Kaynak: TOB verilerinden TEPGE hesaplamaları, 2020 yılı hesaplamaları 2019 yılı verimi esas alınarak yapılmıştır. Verim hesabı 5 elma türünün ortalamasıyla hesaplanmıştır.

Kaynak: TOB ve TÜİK verilerinden TEPGE hesaplamaları

2020 destekleri, 2019 verimi esas alınarak hesaplanmıştır.

GENEL DEĞERLENDİRME

Meyve endüstrisi, halkın beslenmesi, meyve işleyen sanayilere hammadde temin etmesi, istihdam sağlaması, katma değerinin göreceli olarak daha yüksek olması ve dış ticarete konu olması bakımından güçlü bir sektördür. Bu sektörde elma %10 ile muzdan sonra ikinci büyük paya sahiptir.

2019/20 sezonunda dünya sıralamasında Türkiye elma üretiminde dördüncü sırada, ihracatta ise 11. sırada yer almaktadır. Üretimin katma değere dönüştürülmesi noktasında ihracata yönelik üretim stratejilerinin geliştirilmesi sektörün sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Türkiye,  elma  gibi  önemli  bir  yumuşak  çekirdekli meyve rağmen verim, kalite ve pazarlama altyapısındaki yetersizliklerden dolayı uluslararası pazarda rekabet edememektedir.   Uluslararası   pazarda   rekabet gücünün

arttırılabilmesi için verim, kalite ve teknoloji odaklı üretime önem verilmelidir.

Kişi başına elma 2018/19 sezonunda 27,1 kg/yıl seviyesine ulaşmıştır. Bir önceki sezona göre %5,5 oranında artış gerçekleşmiştir. Türkiye’nin elma yeterlilik derecesi ise 2018/19 sezonunda bir önceki sezona göre %11,7 oranında artarak %142,5 seviyesine yükselmiştir. TÜİK Bitkisel Üretim İstatistiklerine göre 2020 yılında bir önceki yıla göre

%19 artışla 4 milyon 300 bin ton elma üretimi gerçekleşmiştir.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından “PANDEMİ” olarak nitelendirilen COVID-19 salgını sürecinde Türkiye’de tarımsal üretimin devamlılığı için gerekli olan dikim, sulama-ilaçlama, hasat gibi tarımsal faaliyetler kesintisiz devam etmektedir. Hasat döneminde özellikle mevsimlik tarım işçileri için denetimler arttırılmıştır.